NHÂN QUẢ

Có nhiều khi mình bệnh, mình rơi vào khó khăn cùng cực, mình mất mát người thân, mất mát tài sản, mình chết mà vẫn không chịu hiểu tại sao. Nhân - Quả, đó là quy luật của Vũ Trụ. Hãy sống chậm lại để có đủ thời gian nhìn lại mình một cách nghiêm túc theo đạo nhân sinh mà các bậc Thánh Hiền và Tổ tiên đã tôn kính, giữ gìn. Xin đừng sống vô đạo, vì chính điều này đem đến các khổ đau khó chịu được. 

Sư Quang Vô Sắc

BÀI HỌC HẠNH PHÚC

Về chùa, về nhà thờ nhiều nhưng chưa bao giờ học được bài học quý báu nào từ các bậc Tôn Sư. Cổ đức luôn dạy, đừng tham muốn, đừng sân giận, đừng si mê, đừng ích kỷ nhỏ mọn, đừng kiêu căng ngã mạn, đừng hiểu biết nông cạn và sai lầm, đừng làm gì xấu ác... Đó là con đường để có hạnh phúc thật sự. Nhưng hầu như chúng ta có quan điểm khác, ngược lại. Chúng ta cho rằng, ngược lại là hạnh phúc.

GIẢM THAM SÂN SI

Bất kỳ giáo dục nào về đạo đức nếu muốn có kết quả tốt, nhất định không thể rời khỏi kim chỉ nam giảm tham, giảm sân, giảm si. Tham sân si là nguyên nhân của suy thoái đạo đức. Tham sẽ đưa đến thích thú, chiếm hữu, ích kỷ và nhỏ mọn, từ đó sinh ra mọi thứ thiếu đạo đức. Đó là nền tảng. Không biết điều đó, mọi cố gắng trở thành vô nghĩa.

CÔNG ĐỨC

Có mười loại công đức giải thoát được người tu xây dựng nền tảng căn bản cho mình và tích lũy nâng tầm qua mỗi kiếp sống. Nó là y cứ mỹ mãn nhất để nhận biết công đức tu hành của một người. Người có công đức càng lớn thì càng xứng đáng được tôn kính hơn. Công đức trăm năm tu hành tinh tấn miên mật không đáng kể gì so với vô số kiếp tu hành tinh tấn miên mật, huống là tổng thời gian THỰC TU trong đời này chỉ được vài tháng. Vậy nên một đời tu dầu có được trăm tuổi đạo thì thời gian ấy cũng không đáng kể để lấy làm y cứ nhận biết công đức tu hành. Chỉ có những ai không hiểu tin nhân quả và đạo của Phật mới dựa vào tuổi đạo đời này mà hơn kém với người. Khác gì một kẻ phàm phu muốn làm thầy vị Tổ sư. Mười công đức giải thoát bao gồm: bố thí, giữ giới, xuất gia (thiền định), trí tuệ, tinh tấn, kham nhẫn, chân thật, nguyện lực (quyết định), tâm từ và tâm xả. 

Quang Vô Sắc

SỐNG CHẾT

Sống chết không quan trọng, như trò chơi hình hài thôi, ai cũng sống lại ngay sau khi chết, nhanh hơn vạn lần một giấc ngủ. Quan trọng là sống lại trong cảnh giới nào? Bạn đã chuẩn bị gì cho cái chết hay chưa? Tức là sẽ sống lại trong cảnh giới nào. Nếu chưa thì hãy chuẩn bị ngay, vì thần chết có thể đến thăm bạn bất kỳ lúc nào. 

Quang Vô Sắc

NGẪM LẠI CÁI NGHIỆP MỚI ĐÁNG NỂ.

Không ít các bậc tôn túc một đời chăm chỉ tu học, phấn đấu theo dấu chân Phật, mỗi khi có tu chứng một chút đạo Như Lai, liền thành người phỉ báng kinh điển. Hễ kinh điển trái quan điểm, tư tưởng, thấy biết của mình, đều bị phán do ngụy tạo, do truyền thừa lâu ngày tam sao thất bản, không còn đúng Phật thuyết. Thậm chí còn phán mạnh hơn, kinh không phải do Phật thuyết, mà do Tổ tạo, vì kết tập, biên chép, truyền thừa đều Tổ làm, Phật chưa từng làm, chưa từng nói một chữ.

CHÚNG TA HỌC GÌ Ở PHẬT - THẦY CỦA TRỜI NGƯỜI

Phật được tôn xưng là “Bậc Đạo Sư của Trời và Người” (DN), không vì ban phước, mà vì Ngài chỉ ra con đường giúp con người tự giác ngộ và thoát khổ. 

1. Học trí tuệ - thấy rõ khổ đau. 

Đức Phật dạy Tứ Diệu Đế: Khổ, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, con đường thoát khổ (SN 56.11). Ngài nhấn mạnh: “Tâm dẫn đầu các pháp, tâm làm chủ, tâm tạo tác” (Kinh Pháp Cú). Muốn đời an, trước hết phải chuyển hóa tâm mình.

BẬC ĐẠI THỪA

Hôm nay tôi phân rõ Đại Thừa để người con Phật hiểu đúng: 

- Phật Toàn Giác đã tự mình hoàn thành quả vị A La Hán, lại tuyên thuyết pháp do mình chứng ngộ để hàng đệ tử và hàng hậu thế thực hành đạt được một trong 4 quả Thánh: Thất Lai, Nhất Lai, Bất Lai và A La Hán. 

- Phật Toàn Giác là bậc Đại Thừa. Ngoài Phật Toàn Giác, không ai khác xứng gọi bậc Đại Thừa. Vì tất cả các hạng còn lại, không có bất cứ ai có thể tuyên thuyết pháp do mình chứng ngộ để hàng đệ tử và hàng hậu thế thực hành đạt được một trong 4 quả Thánh: Thất Lai, Nhất Lai, Bất Lai và A La Hán.

TRỰC NHẬN CHÂN TÂM

Nay tôi rộng thuyết con đường trực nhận Chân Tâm để người con Phật không lầm lạc. Trong bộ Tam Tạng Nam truyền, không có phần Đức Thế Tôn nhắc đến Chân Tâm hay Phật Tính, Ngài cũng không chấp nhận quan điểm Đoạn Kiến và Thường Kiến, nhưng Ngài hứa khả sự chấm dứt sinh tử, thành tựu Niết Bàn vô tham vô sân vô si, khi người nào tin và thực hành tinh tấn theo lời dạy của Ngài.

ĐẠO ĐỨC XÃ HỘI

Đạo đức xã hội sẽ sụp đổ khi mà giáo dục truyền thống văn hóa đạo đức không còn được chú trọng, tính tham lam, ganh ghét, ích kỷ và nhỏ mọn của mỗi người tăng thịnh. Trong đó, tham là gốc rễ.Xem thường đạo đức là tư tưởng của người ngu. Vì trong một xã hội thiếu đạo đức, con người sẽ chìm trong sợ hãi và đau khổ. Hãy tưởng tưởng về xã hội này, sẽ hiểu tại sao. Pháp luật chỉ là kết quả của hệ thống tư tưởng xã hội. Một xã hội thiếu đạo đức sẽ sinh ra pháp luật để bảo vệ và tôn vinh sự thiếu đạo đức đó. Vì con người cho rằng sự thiếu đạo đức là đúng đắn, là vinh danh, là lợi lạc, là nguồn hạnh phúc, chứ không phải cho rằng sự đạo đức là điều tốt đẹp. Hiếu kính cha mẹ, thương yêu anh em, thủy chung vợ chồng, bạn bè chân thành, không nói xấu lẫn nhau, không hạ bệ, không ganh ghét hơn thua, không tranh giành, không lừa gạt nhau, không uy hiếp, không đánh đập nhau, không hại nhau, không cướp đoạt của nhau, không ăn thịt nhau... những thứ này không có trong xã hội đó. Thiếu đạo đức không phải là thứ xa vời mà hiện tại có nhiều dấu hiệu xuất hiện sâu rộng. Khi nào tính tham lam, ganh ghét, ích kỷ và nhỏ mọn càng phát triển, khi đó đạo đức càng suy thoái. Khi nào lòng từ, bi, hỷ, xả càng phát triển, khi đó đạo đức càng hưng thịnh. 

Sư Quang Vô Sắc

XUÂN TRONG TRUYỆN KIỀU

Trong Truyện Kiều, mùa xuân không chỉ là cảnh đẹp thiên nhiên mà còn là hình ảnh của tuổi trẻ và kiếp người. Chỉ vài nét chấm phá: “Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.” Nguyễn Du mở ra một mùa xuân tinh khôi, gắn với xuân thì và vẻ đẹp của Thúy Kiều. Nhưng xuân ấy trôi rất nhanh: “Ngày xuân con én đưa thoi” - thời gian lặng lẽ cuốn đi hạnh phúc mong manh. Cảnh xuân càng đẹp, thân phận con người càng xót xa. Xuân ngoài trời còn đó, mà xuân trong đời người đã sớm phai tàn. Cảm thức ấy rất gần với lời Phật dạy về vô thường: “Các pháp hữu vi là vô thường, có sinh thì có diệt.” (Kinh Pháp Cú). Và như lời nhắc tỉnh thức: “Mọi pháp như mộng, như huyễn, như bọt nước.” (Kinh Kim Cang). Xuân trong Truyện Kiều vì thế vừa đẹp vừa buồn - đẹp bằng tài năng của Nguyễn Du, buồn bằng cái nhìn thấu suốt về kiếp người mong manh giữa dòng đời biến đổi. 

Ảnh và bài: Hoàng Lạc 

Ảnh: Xuân 2025 tại Đập Đá Dựng.

KINH PHÁP CÚ

1. Lời dạy ngắn gọn, súc tích. 

Kinh Pháp Cú là tập hợp những lời dạy ngắn gọn, súc tích của Đức Phật về cách làm người và cách sống an lành. 

2. Nói về tâm. 

Cốt lõi của kinh là: tâm dẫn đầu mọi khổ vui. Nghĩ thế nào, nói thế nào, làm thế nào thì kết quả theo sau như bóng với hình. Khổ không do ai ban, mà do chính tâm và hành vi của mình tạo ra. Kinh dạy ba điều căn bản: - Không làm điều ác; - Siêng làm điều lành; - Giữ tâm ý trong sạch.

HẠT VẬT CHẤT CỘI GỐC VÀ TÁNH LINH

Nhìn từ “60 tuyên bố tổng quát sự thật về Vũ trụ” của Pháp Không Chân Như.

1. VŨ TRỤ ĐƯỢC CẤU THÀNH TỪ HAI CỘI GỐC

Theo Pháp Không Chân Như, Vũ trụ không hình thành từ một thực thể duy nhất, mà từ hai nhóm cội gốc song hành: Hạt vật chất cội gốc và Tánh Linh. Hai nhóm này cùng khởi sinh với Vũ trụ, số lượng bằng nhau, không sinh ra từ nhau và không thể thay thế nhau. Ngoài chúng, không tồn tại bất kỳ thành phần cội gốc nào khác.

Cách nhìn này đặt nền móng cho một vũ trụ luận đặc biệt: Vũ trụ không thuần vật chất, cũng không thuần tinh thần, mà là sự đồng hiện của vật chất và ý thức.

KHÔNG GIAN VÀ CHÂN KHÔNG

1. Bản chất của Không gian và Chân không:

- Chân không là trường nội tại liên tục: Không gian không phải là một chiếc "hộp rỗng" hay phông nền độc lập mà chính là một trường nội tại đang vận hành. Không gian là thuộc tính của trường chân không, không tồn tại tách rời khỏi trường này.

- Hạt là vùng tổ chức của trường: Trong mô hình này, "hạt" thực chất là những vùng được tổ chức của chính trường chân không, không phải là thực thể riêng biệt tồn tại "trong" không gian.

- Mỗi vị trí thuộc sở hữu của một Foundon: Mọi điểm trong Vũ Trụ không bao giờ "vô chủ" mà luôn thuộc về chân không nội tại của đúng một hạt cơ bản tuyệt đối (Foundon).

VŨ TRỤ: MỘT CƠ CHẾ CHO TẤT CẢ

Lý Thuyết Thống Nhất Hậu Hiện Đại (UPT): Lý Thuyết Đầu Tiên Mô Tả Sóng, Lực, Trường Và Không Gian Bằng Một Cơ Chế Duy Nhất.

Trong lịch sử vật lý hiện đại, mỗi bước tiến lớn đều đi kèm với sự phân tách khái niệm:

- Sóng được gắn với dao động.

- Lực được gắn với tương tác.

- Trường trở thành thực thể trung gian.

- Không gian được xem như phông nền nơi mọi hiện tượng xảy ra.

Cách tiếp cận này mang lại thành công vượt bậc trong dự đoán và công nghệ.

Nhưng đồng thời, nó để lại một câu hỏi nền tảng chưa từng được giải quyết dứt khoát: Liệu sóng, lực, trường và không gian có thực sự là những thực thể khác nhau, hay chúng chỉ là những cách gọi khác nhau của cùng một cơ chế sâu hơn?

UPT do Ông Lê Thanh Hảo xây dựng là lý thuyết đầu tiên đưa ra một câu trả lời triệt để: Thực tại không vận hành bằng nhiều cơ chế song song.

Sóng, lực, trường và không gian đều phát sinh từ một quá trình duy nhất.

TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ TRÍ TUỆ TỰ NHIÊN

1. Hai loại trí tuệ trong cùng một thế giới.

Thế giới hiện đại đang chứng kiến sự trỗi dậy của Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI). Máy móc biết nói, biết viết, biết sáng tạo, thậm chí biết “học” từ con người. Nhưng cùng lúc ấy, ta cũng thấy con người - chủ nhân của máy móc - ngày càng xa rời trí tuệ tự nhiên, tức là khả năng sáng suốt vốn có bên trong mỗi người.

Câu hỏi đặt ra là: Trí tuệ nhân tạo có thể thay thế trí tuệ tự nhiên không?

Và sâu hơn: Con người đang điều khiển AI hay bị AI điều khiển?

“TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ TRÍ TUỆ TỰ NHIÊN “ QUA NGÔN NGỮ CỦA LOGIC TOÁN HỌC HÌNH THỨC

Tác giả Hoàng Lạc có bài viết khá thú vị về Trí tuệ Nhân tạo và Trí tuệ Tự Nhiên.

Đây là một bài viết sâu sắc, kết hợp giữa triết học, công nghệ và tư tưởng Phật giáo.

Bài viết dưới đây của Vũ Nguyên Đàm nhan đề Biểu Diễn Toán Học Bài Viết "Trí Tuệ Nhân Tạo và Trí Tuệ Tự Nhiên" để quý vị tham khảo.

“ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND NATURAL INTELLIGENCE” THROUGH THE LANGUAGE OF FORMAL MATHEMATICAL LOGIC

Author Hoang Lac has a very interesting article about Artificial Intelligence and Natural Intelligence.

This is a profound article, combining philosophy, technology and Buddhist thought.

The following article by Vu Nguyen Dam is titled Mathematical Representation of the Article "Artificial Intelligence and Natural Intelligence" for your reference.

CÔNG NGHỆ VÔ THỨC: KỶ NGUYÊN CỦA CON NGƯỜI

1. Khoa học và nghịch lý của thời đại.

Nhân loại đã bước sang thế kỷ XXI - thời đại của trí tuệ nhân tạo, của công nghệ siêu vi và khám phá vũ trụ. Khoa học vật lý của thế kỷ XX đang dần nhường chỗ cho khoa học tâm linh, nơi con người hướng vào nội tâm để tìm hiểu chính mình.

Thế giới hôm nay, nhờ các thành tựu của khoa học, đã sản sinh ra vô vàn công nghệ: công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ gen, công nghệ nano... Tất cả đều phục vụ con người. Thế nhưng, nghịch lý lại nảy sinh: khoa học càng phát triển, con người càng ít hạnh phúc hơn.

TÍNH KHÔNG: HẠT BỤI VỠ VỤN!

Được. Hôm nay chúng ta sẽ lao thẳng vào một thứ thật sự sâu, có khi là một trong những ý niệm bị hiểu sai nhiều nhất trong toàn bộ tư tưởng tâm linh: tính Không. Nhưng ta sẽ nhìn nó từ một góc hoàn toàn khác. Một sự thật được nói là xuất phát từ chính cốt lõi của một hạt bụi bị vỡ vụn. Câu nói khó tin, gần như bí ẩn này đến từ Tỳ kheo Quang Vô Sắc, một bậc hiền triết đã thấy một chân lý mà các nhà khoa học, các nhà huyền học và người tu hành đã truy tìm suốt hàng thiên niên kỷ. Và tin tôi đi, đây không phải thơ văn cho hay. Nó là một “mũi chỉ thẳng” vào một thực tại đang ẩn ngay trước mắt ta.

“NỖI BUỒN CHIẾN TRANH” DƯỚI GÓC NHÌN TỨ DIỆU ĐẾ

Dưới ánh sáng Phật học, "Nỗi Buồn Chiến Tranh" của Bảo Ninh có thể đọc như một minh họa sinh động cho Tứ Diệu Đế.

Khổ đế: Chiến tranh là khổ toàn diện. Bom đạn chấm dứt nhưng khổ tâm của người lính vẫn còn, ám ảnh, cô độc, lạc lõng giữa hòa bình.