BA HÀNH TRONG THIỀN ĐỊNH.

Hành giả nên ghi nhớ, trong thiền định, hơi thở là thân hành, tầm tứ là khẩu hành, thọ tưởng là tâm hành. Nếu không y cứ định nghĩa này, hành giả sẽ lạc thiền, sẽ ngộ nhận chứng đắc thiền định.

THỞ VÀ CHÚ TÂM

1.

Cảm giác toàn thân, ta thở ra; Cảm giác toàn thân, ta hít vào. Là như thế nào?
Nhận biết liên tục toàn bộ chiều dài hơi thở, khi thở ra; Nhận biết liên tục toàn bộ chiều dài hơi thở, khi hít vào.
Như một camera được đặt cố định để giám sát tại nút giao giữa đường bộ và đường sắt, vào đêm tối, chỉ có một đèn chiếu sáng tại nút giao. Tâm ví là camera. Nút giao trong đêm tối, chỉ có một đèn chiếu sáng tại nút giao, ví là vùng niêm mạc của mũi. Đoàn tàu ví là toàn bộ chiều dài của một hơi thở vào, hoặc một hơi thở ra.
Nếu hướng camera sang chỗ khác, hoặc ngắt điện nguồn camera, dù chỉ trong một khoảnh khắc, điều này có nghĩa là, camera đã không ghi hình được toàn bộ chiều dài đoàn tàu. Sự nhận biết hơi thở cũng như vậy. Một hơi thở không được nhận biết liên tục trên toàn bộ chiều dài của nó, điều này có nghĩa là, không hoàn thành cảm giác toàn thân (của một hơi thở).

NHẤT TÂM.

Nhất tâm vốn là căn tánh của tâm. Nghĩa là, tâm chỉ có thể nhận biết một đối tượng duy nhất, không thể nhận biết hai đối tượng trở lên trong cùng một thời gian. Ngang đây, các bạn khởi lên thắc mắc rằng: Vậy thì tại sao hành giả còn phải tu tập để thành tựu thiền chi nhất tâm, trong khi nhất tâm là căn tánh vốn luôn có của tâm?

"Không bước tới, không đứng lại, ta vượt thoát bộc lưu."

"Không bước tới, không đứng lại, ta vượt thoát bộc lưu."
Đây là kim ngôn của Đức Phật.
Không bước tới, không đứng lại, nghĩa là không rơi vào tương lai, không rơi vào quá khứ, chỉ Hiện Tại, là vượt thoát bộc lưu.
Không bước tới, không đứng lại, rõ nghĩa là không có chỗ, không có không gian, không có thời gian. Không đứng lại, ở đây, ngay khi đứng lại là hiện tại, hiểu theo thế gian pháp là như vậy. Nhưng, Hiện Tại, mà Đức Phật nói đến, không phải nghĩa hiện tại này, không như là ngay khi đứng lại, mà là không đứng lại, cũng không bước tới.
Ví như, một hành giả tu tập tứ niệm xứ, vị ấy quán các pháp đang là, nỗ lực tâm không dính mắc, không can dự, không khởi niệm về nó. Vị ấy nói đó là pháp hiện tại, tu tập như vậy, vượt thoát bộc lưu. Nhưng với ý nghĩa Hiện Tại, mà Đức Phật nêu, không như vậy, không phải pháp hiện tại ấy.