Dưới ánh sáng Phật học, "Nỗi Buồn Chiến Tranh" của Bảo Ninh có thể đọc như một minh họa sinh động cho Tứ Diệu Đế.
Khổ đế: Chiến tranh là khổ toàn diện. Bom đạn chấm dứt nhưng khổ tâm của người lính vẫn còn, ám ảnh, cô độc, lạc lõng giữa hòa bình.
Tập đế: Gốc khổ nằm ở tham - sân - si, ở sự chấp trước vào quá khứ, tình yêu, và cộng nghiệp bạo lực của cả một thời đại.
Diệt đế: Hòa bình bên ngoài không đồng nghĩa với hết khổ. Khổ chỉ diệt khi nội tâm được chuyển hóa.
Đạo đế: Nhân vật không tìm được con đường tu tập, nên khổ vẫn tiếp diễn. Chính sự bế tắc ấy là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho người đọc.
Tác phẩm nhắc ta một điều giản dị:
Muốn chấm dứt chiến tranh ngoài đời, trước hết phải dừng chiến tranh trong tâm.
Hoàng Lạc
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét