“THIÊN CƠ BẤT KHẢ LỘ”

Người xưa có câu: “Thiên cơ bất khả lộ.” Nhiều người cho rằng đó là “bí mật của trời không được tiết lộ”. Nhưng hiểu sâu hơn, đó cũng là lời nhắc về sự cẩn trọng trong lời nói và trách nhiệm đối với tri thức. Không phải điều gì mình biết cũng nên nói ngay.

Có những sự thật nếu công bố không đúng thời điểm, không đúng đối tượng hoặc không đúng cách có thể gây hiểu lầm, tổn thương, thậm chí tạo ra hậu quả khó lường. Trong Phật giáo, Đức Phật không trả lời một số câu hỏi siêu hình không phải vì Ngài không biết, mà vì những câu hỏi ấy không giúp con người chấm dứt khổ đau. Điều gì có lợi cho sự tu tập và cuộc sống thì Ngài giảng dạy; điều gì không đem lại lợi ích thì không sa vào tranh luận. Tuy nhiên, “thiên cơ bất khả lộ” không có nghĩa là im lặng trước cái sai. Những hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, lạm quyền hay xâm hại người khác cần được công khai và xử lý theo pháp luật. Che giấu cái ác không phải là giữ thiên cơ, mà là tiếp tay cho cái ác.

Trong thời đại mạng xã hội, thông tin lan truyền chỉ trong vài giây, câu nói của người xưa càng đáng suy ngẫm: Biết điều gì nên nói, điều gì chưa nên nói; biết khi nào cần lên tiếng và khi nào nên im lặng mới là biểu hiện của trí tuệ.

Hoàng Lạc