CHUYÊN TRÁCH VÀ CHUYÊN NGHIỆP

Trong đời sống xã hội hiện nay, hai khái niệm “chuyên trách” và “chuyên nghiệp” thường được nhắc đến cùng nhau. Tuy nhiên, đây là hai khái niệm khác nhau và không phải cứ chuyên trách thì sẽ chuyên nghiệp.

Chuyên trách là nói đến vị trí, nhiệm vụ hoặc chế độ công tác. Người làm việc chuyên trách là người được giao phụ trách một công việc cụ thể, dành phần lớn hoặc toàn bộ thời gian cho công việc đó. Họ có trách nhiệm chính thức, được phân công rõ ràng và thường được hưởng chế độ, chính sách tương ứng.

Trong khi đó, chuyên nghiệp là nói đến chất lượng, trình độ và phong cách làm việc. Một người làm việc chuyên nghiệp là người có kiến thức, kỹ năng, tinh thần trách nhiệm, tác phong chuẩn mực và đạt hiệu quả cao trong công việc.

Như vậy, chuyên trách là vấn đề về vị trí công tác, còn chuyên nghiệp là vấn đề về năng lực và phương pháp làm việc.

Trong thực tế, có người làm việc chuyên trách nhưng chưa chuyên nghiệp. Họ được giao nhiệm vụ toàn thời gian nhưng thiếu kỹ năng, làm việc thiếu kế hoạch, giải quyết công việc chậm trễ hoặc thiếu tinh thần phục vụ. Ngược lại, có những người hoạt động kiêm nhiệm hoặc bán chuyên trách nhưng lại rất chuyên nghiệp, làm việc khoa học, hiệu quả và được mọi người tín nhiệm.

Một cơ quan, tổ chức muốn phát triển bền vững không chỉ cần đội ngũ chuyên trách mà còn phải xây dựng đội ngũ chuyên nghiệp. Bởi lẽ, chức danh có thể được bổ nhiệm, nhưng sự chuyên nghiệp phải được hình thành từ quá trình học tập, rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm lâu dài.

Đối với mỗi cá nhân, mục tiêu không nên chỉ dừng lại ở việc trở thành người làm việc chuyên trách, mà cần phấn đấu trở thành người làm việc chuyên nghiệp. Khi đã chuyên nghiệp, dù ở bất kỳ vị trí nào, người đó cũng sẽ tạo ra giá trị cho tập thể và xã hội.

Tóm lại, chuyên trách là điều kiện cần, còn chuyên nghiệp mới là điều kiện đủ. Chuyên trách giúp xác định trách nhiệm; chuyên nghiệp quyết định hiệu quả. Một xã hội văn minh là xã hội có nhiều người làm việc chuyên nghiệp, bất kể họ đang ở vị trí chuyên trách hay không chuyên trách.

Hoàng Lạc